Saturday, February 13, 2016

Etholiadau Gweriniaeth Iwerddon - rhan 2 - Fianna Fail

Mae'r blog yma wedi nodi sawl gwaith eisoes batrwm hynod anarferol gwleidyddiaeth Gweriniaeth Iwerddon.  Yr hyn sy'n hynod ydi bod gwleidyddiaeth etholiadol wedi adlewyrchu hollt chwerw a greuwyd mewn cymdeithas Wyddelig  yn ystod y Rhyfel Cartref, a bod y patrwm hwnnw wedi goroesi am bron i ganrif.  Canlyniad hyn ydi bod gwleidyddiaeth y Weriniaeth wedi ei ddominyddu gan ddwy blaid geidwadol, Fine Gael a Fianna Fail - pleidiau a gododd o'r Rhyfel Cartref - am y rhan fwyaf o'r ugeinfed ganrif.

Fianna Fail oedd y fwyaf o'r ddwy blaid yma am y rhan fwyaf o'r cyfnod - a'r un mwyaf hyblyg o ran polisi economaidd.  Cafodd ei sefydlu gan Eamonn DeValera - arweinydd yr ochr a gollodd y Rhyfel Cartref yn 1926 - flwyddyn wedi i Blaid Cymru gael ei sefydlu.  

Yn wahanol i Blaid Cymru tyfodd Fianna Fail yn gyflym iawn, gan sefydlu llywodraeth leiafrifol yn 1932 a mynd ati i ddominyddu gwleidyddiaeth y Weriniaeth tan 2011.  Yn wir am y rhan fwyaf o'r amser hwnnw roedd yn fwy o fudiad cenedlaethol na phlaid wleidyddol.  Ychydig iawn, iawn o bleidiau gwleidyddol democrataidd sydd wedi bod mor llwyddiannus yn unrhyw le yn y Byd.





Penllanw llwyddiant FF - o ran nifer o bleidleisiau beth bynnag - oedd 2007.  Cafodd fwy o bleidleisiau na gafodd yr un blaid yn hanes y wladwriaeth ar ddiwedd cyfnod y Teigr Celtaidd.  Yna daeth y chwalfa economaidd a syrthiodd pleidlais Fianna Fail oddi ar ochr dibyn yn etholiad 2011.  Dau ganfyddiad oedd y tu ol i hyn - bod stiwardiaeth FF o'r economi wedi bod yn anghyfrifol a'r honiadau o lygredd oedd wedi amgylchu'r blaid ers y saith degau.  Roedd pobl yn fodlon maddau ychydig o lygredd os oedd llwyddiant economaidd yn dod yn ei sgil - ond newidiodd yr agwedd yn llwyr yn wyneb anhrefn economaidd.

A dydi FF heb symud ymlaen fawr ddim ers hynny.  Mae'n sicr mai eu gelynion traddodiadol - Fine Gael - fydd y blaid fwyaf o ddigon wedi'r etholiad, ac mae bron yn sicr mai'r blaid honno fydd yn arwain y llywodraeth nesaf.  Mae'n debyg y bydd FF yn cael canran ychydig yn uwch na'r 17% a gawsant yn 2011, ond byddant yn brwydro yn erbyn Sinn Fein - plaid oedd efo nesaf peth i ddim cefnogaeth yn y Weriniaeth (roedd yn wahanol yn y Gogledd wrth gwrs) ar droad y mileniwm.  

Byddwn yn disgwyl i FF ennill y gystadleuaeth honno y tro hwn, ond dydi'r rhagolygon hir dymor ddim yn arbennig o dda iddynt.  I lwyddo mewn gwleidyddiaeth Gwyddelig mae'n rhaid bod yn gystadleuol yn nhalwrn etholiadol Dinas Dulyn - ac maent yn ei chael yn anodd cystadlu gyda FG ar y Dde a SF a llu o grwpiau radicalaidd eraill ar y Chwith yno.  Yn ychwanegol at hynny maent yn dioddef o broblem y Blaid Lafur Albanaidd - demograffeg anffafriol.  Pobl mewn oed sy'n pleidleisio iddynt yn bennaf.  

Mae nifer o bobl wedi rhagweld diwedd gwleidyddiaeth y Rhyfel Cartref ers degawdau.  Byddai bron i'r cwbl o'r pleidiau hynny wedi cymryd mai FG fyddai'n diflannu, neu o leiaf yn troi'n blaid fach iawn oherwydd hynny.  Mae'n ymddangos bod rhan gyntaf y broffwydoliaeth am gael ei gwireddu - ond nid felly'r ail.  



Friday, February 12, 2016

Cywiro datganiadau camarweiniol - rhan 7

Jones yr ieuengaf unwaith eto.  Ymddengys bod cynghorydd Bethel wedi rhedeg cais rhyddid gwybodaeth a darganfod bod Cyngor Gwynedd wedi gwario tua £460k ar ymgynghorwyr allanol tros y bedair blynedd diwethaf.




Rwan mae'r defnydd o ymgynghorwyr allanol gan awdurdodau lleol yn fater cynhenus.  Mae'r sawl sy'n beirniadu'r arfer yn honni (fel arfer) y dylai'r awdurdodau eu hunain wneud y gwaith a bod talu i rywun arall wneud hynny yn wastraff arian.  Ond mae'r awdurdodau yn honni (eto fel arfer) mai defnyddio ymgynghorwyr am gyfnodau byr i bwrpas cyflawni cynlluniau penodol maen nhw, a bod hynny'n fwy cost effeithiol nag ydi cyflogi pobl ar gytundebau hir dymor.


Does yna ddim rheol cyson yma - weithiau mae'n fwy cost effeithiol i chwilio am arbenigedd allanol, ond weithiau mae'n fwy cost effeithiol i ddefnyddio arbenigedd mewnol, neu gyflogi pobl sydd efo 'r sgiliau angenrheidiol ar gytundebau parhaol.  Mae dod i gasgliadau ynglyn ag effeithlionrwydd cynlluniau fel hyn yn fater o edrych ar bethau achos wrth achos.   


Serch hynny mae faint o arian sy'n cael ei wario yn gallu rhoi rhyw fath o syniad i ni.  Er enghraifft gallwn gymryd bod y tua £2.8m a wariwyd gan Gyngor Fflint (Llafur) rhwng mewn blynyddoedd diweddar yn ddefnydd aneffeithiol o adnoddau - yn arbennig felly ag ystyried nad ydi'r cyngor hwnnw yn gwneud joban dda o gofnodi yn union faint o ddefnydd maent yn ei wneud o ymgynghorwyr.  Mae'n rhaid bod yna ffordd o strwythuro'r gweithlu mewn modd fyddai'n caniatau i gyngor wario £2.8m ar weithwyr cyflogedig llawn amser.


Beth bynnag, yn wahanol i ambell achlysur diweddar, mae ffigyrau Sion yn gywir y tro hwn - y ffordd maen nhw'n cael eu defnyddio ydi'r broblem o ran camarwain. 


Daeth Sion o hyd i'r wybodaeth trwy redeg cais rhyddid gwybodaeth yn gofyn am wybodaeth moel am faint o bres mae Gwynedd wedi ei wario ar ymgynghorwyr allanol tros y bedair blynedd ddiwethaf.  Wele canlyniad yr ymarferiad hwnnw.


2012/13 - £44,377

2013/14 - £34,761

2014/15 - £240,950
2015/16 - £136,662

Gallai Sion - fel cynghorydd - fod wedi gofyn i swyddogion y cyngor am y manylion a gafodd trwy redeg y cais rhyddid gwybodaeth, ynghyd a holi am fanylion llawnach.  Byddai hynny wedi bod yn fwy effeithiol - gan arbed y gost a'r ymdrech i'r cyngor o brosesu cais rhyddid gwybodaeth, yn ogystal a darparu eglurhad llawn am y taliadau.  Byddai hynny wedi bod yn well o safbwynt treth dalwyr y sir.  

Beth bynnag, ni chafwyd ymholiad am y rhesymau tros y gwariant, ond anfonwyd y ffigyrau yn ddi addurn i'r Daily Post.  Byddai mymryn o ymchwil ar ran Sion - neu roi cwestiwn syml i swyddog - wedi rhoi darlun cyflawn o natur y gwariant.  Gan na wnaeth o drafferthu gwneud hynny, mi af i ati i ddarparu 'r wybodaeth.

Mae'r rhan fwyaf o'r gwariant - £260,000 yn 2014-15 a 2015-16 yn ymwneud a gwariant ar gynllun i intigreiddio gofal cymdeithasol a gwasanaethau iechyd.  Er bod Cyngor Gwynedd yn comiwsiynu'r gwaith, nid Cyngor Gwynedd sy'n talu amdano.  Llywodraweth Cymru sy'n talu am 100% o'r costau.  Mi fyddwch yn gwybod mai llywodraeth Lafur ydi Llywodraeth Cymru.

 

Roedd £21,500 o'r hyn a wariwyd ar ymgynghorwyr allanol yn 2015-16 yn ymwneud a datblygu system dechnoleg gwybodaeth ar ran holl awdurdodau'r Gogledd.  Eto mae 100% o'r gwariant yma yn cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru.  Mi fyddwch yn gwybod mai llywodraeth Lafur ydi Llywodraeth Cymru.  

 

Gwariwyd £13,680 tros y ddwy flynedd ariannol diwethaf ar gwmni recriwtio staff a £14,770 ar gyflogi swyddog arbenigol i gymryd lle swyddog yn ystod absenoldeb hir dymor.  

 

Gwariwyd £28,400 ar ymgynghoriad ynglyn a'r ddarpariaeth a roir i bobl mewn oed yn lleol.  

 

Tros y bedair blynedd diwethaf mae £90,220 wedi  ei wario ar gwmni sy'n darparu hyfforddiant i benaethiaid gwasanaethau ac ar ddarparu penaethiaid gwasanaethau tros dro pan roedd swyddi yn wag.   

 

Mae'r ychydig sy'n weddill yn cael ei wario ar fan gynlluniau.


Rwan o edrych ar y manylion 'does yna ddim o hyn yn ymddangos yn afresymol.  O ddarparu'r wybodaeth yn gwbl foel, yn ddi eglurhad, ac wedi ei agredu tros bedair blynedd mae'r gwariant yn ymddangos yn afresymol.  


Mae'n bosibl camarwain efo ffeithiau sy'n wir weithiau. 



Thursday, February 11, 2016

Etholiad Iwerddon - rhan 1

Dwi wedi rhyw addo son ychydig am etholiad cyffredinol Iwerddon sydd i'r gynnal wythnos i 'fory, ond heb gael amser i wneud hynny.  Mi gawn ni gip bach iawn heno - a chip  ar un blaid yn benodol - Plaid Lafur Iwerddon.

Mi fydd y sawl yn eich plith sy'n dilyn y pethau 'ma yn gwybod bod y blaid honno wedi bod mewn clymblaid efo'r blaid asgell dde, Fine Gael ers 2011.  Mae'r glymblaid wedi dilyn polisi o lymder digon tebyg i un llywodraeth y DU ers hynny.  Mae canlyniadau gwneud hynny i Lafur - y blaid leiaf yn y glymblaid - yn debygol o fod yn hynod negyddol - mor negyddol ag oedd i'r Dib Lems y llynedd.

Canlyniad pol piniwn yn etholaeth arweinydd y Blaid Lafur a'r dirprwy brif weinidog - Joan Burton -  Dublin West a geir isod.  Gan mai pedwar sedd sydd yn yr etholaeth, mae'n ymddangos y bydd yn colli ei sedd.  Cafodd Llafur tua 29% yn yr etholaeth yn 2011.  

Mae'r patrwm ehangach yn debyg, er nad yw'r gogwydd yn erbyn Llafur cyn gryfed ag yw yn Dublin West. Mae symudiadau etholiadol yn ninas Dulyn yn tueddu i fod yn fwy ffyrnig o lawer nag ydynt yng ngweddill y wlad.  Yn ol y polau diweddaraf byddant yn cael tua 8% o gymharu a bron i 20% yn 2011. 'Dydi pob un o'r 37 sedd a enillwyd yn 2011 ddim am gael eu colli - ond bydd pob un sedd o dan bwysau.  Byddant yn lwcus iawn o gael mwy na deg o seddi erbyn dechrau mis Mawrth.  Gallai'r nifer fod gryn dipyn yn is na hynny.


Ac mae yna wers yn hyn oll wrth gwrs.  Byddwch yn cofio'r hyn ddigwyddodd i'r Dib Lems druan y llynedd.  Mae'n ymddangos bod y partneriaid llai mewn clymbleidiau yn tueddu i ddioddef mwy na'r partneriaid mawr pan mae polisiau amhoblogaidd yn cael eu gweithredu.  Bydd y llywodraeth nesaf ym Mae Caerdydd yn gorfod gweithredu polisiau amhoblogaidd.  Bydd yna risg etholiadol sylweddol ynghlwm a bod yn bartner llai yn y llywodraeth nesaf.  Dylai pob plaid gofio hynny yn ystod wythnosau cyntaf mis Mai pan bydd pob math o addewidion yn cael eu gwneud mewn ymdrech i ffurfio llywodraeth.



Tuesday, February 09, 2016

Cywiro datganiadau camarweiniol - rhan 6

Jones Junior (yn hytrach na'i fos Jones Senior sydd o dan sylw eto heddiw).  Mae'r camarwain y tro hwn yn ymwneud a saga Pont yr Aber yng Nghaernarfon - neu i fod yn fwy manwl awgrym gan Sion mai ei ymgyrch o sy'n gyfrifol am ei hatal rhag cael ei chau.


Rwan mae'r stori mymryn yn gymhleth - yn arbennig os ydych yn dod o'r tu allan o Wynedd, ond mi geisiwn wneud pethau'n syml.

Mae Gwynedd - fel pob cyngor arall yng Nghymru - yn gorfod gwneud toriadau sylweddol mewn gwariant - a felly gwasanaethau.  Mae dau reswm uniongyrchol am hyn.  

1).  Y toriadau sylweddol i gyllideb y Cynulliad yn sgil y toriadau enfawr a bleidleiswyd arnynt fis Chwefror y llynedd yn San Steffan gan y Blaid Lafur, y Toriaid a'r Dib Lems.

2). Y ffaith i 'r Cynulliad drosglwyddo lwmp o'r toriadau hyn i'r cynghorau.  Cafodd Gwynedd setliad salach na'r rhan fwyaf o gynghorau gan lywodraeth Llafur y Cynulliad. 

Yn wahanol i'r rhan fwyaf o gynghorau, aeth Gwynedd ati i lunio rhestr o pob toriad posibl ac ymgynghori efo'r cyhoedd ynglyn a pha doriadau oedd fwyaf derbyniol (neu leiaf anerbyniol).  Cafodd pawb gyfle i ddweud eu dweud ar lein, a cymrodd rhai miloedd o bobl fantais o'r cyfle i wneud hynny.

Beth bynnag, dau o'r toriadau posibl ar y rhestr oedd cau Pont yr Aber yng Nghaernarfon a Phont Abermaw.  Roedd yna ddwsinau o bosibiliadau eraill, gan gynnwys cau canolfannau hamdden, torri grantiau diwylliant a hamdden ac ati, ac ati.  Am rhyw reswm gafaelodd Sion yn y posibilrwydd o gau Pont yr Aber yn hytrach na'r un arall, a chynhaliodd brotest ar y bont.  Ymddengys bod nifer go dda o bobl yn cytuno efo fo mai dyna 'r mater mawr - a chafwyd gwrthdystiad eithaf sylweddol ar y bont yn ystod yr hydref.

Yn y cyfamser roedd y broses ymgynghori yn mynd rhagddi, gyda phobl Gwynedd yn dweud eu dweud ar lein.   Llunwyd rhestr  oedd wedi ei seilio bron yn llwyr ar flaenoriaethau 'r cyhoedd ac ar sail hynny y llunwyd y papur oedd yn argymell beth i'w dorri a beth i beidio ei dorri.  'Doedd y cyhoedd ddim yn ystyried y dylai cau Pont yr Aber fod yn agos at frig y rhestr, felly ni chafodd ei chau - yn union fel nifer sylweddol o argymhellion posibl eraill.  

Felly y cyhoedd a gymrodd rhan yn yr ymgynghoriad a achubodd y bont, nid protest Sion.  Mae'n debygol wrth gwrs i nifer o bobl oedd yn y brotest gymryd rhan yn yr ymgynghoriad a chyfranu at y penderfyniad felly -  a chware teg iddynt am wneud hynny.  

Ond mae'r awgrym bod y penderfyniad i beidio a chau'r bont  yn ganlyniad i'r brotest yn gwbl gamarweiniol.  Yn wir mae 'n ymgais drwsgl i hawlio clod ar draul y nifer fawr o bobl a gymrodd rhan yn yr ymgynghoriad yn ddi rodres a di ffwdan ac heb fynd i chwilio am ganmoliaeth.  Dinasyddion cyfrifol, di lol Gwynedd mewn geiriau eraill.

Diwrnod arall y hollt arall yn y Blaid Lafur

Monday, February 08, 2016

Ymgeisydd Ceidwadol Bro Morgannwg

Diolch i Simon Brooks am dynnu sylw at y trydariad yma gan Ross England.

Mr England ydi ymgeisydd y Toriaid ym Mro Morgannwg. 

Sunday, February 07, 2016

Protest Cymdeithas yr Iaith ar y Maes ddoe

'Dydw i ddim yn amau cymhelliad yr aelodau o Gymdeithas yr Iaith a fu 'n protestio ar y Maes yng Nghaernarfon ddoe mewn ymgais i ddwyn perswad ar gynghorwyr Cyngor Gwynedd i ymwrthod rhag gwneud toriadau yng ngwariant y Cyngor.  Serch hynny 'dwi'n meddwl ei bod yn amserol i atgoffa'r Gymdeithas o un neu ddau o ffeithiau.



1). Er mai cyngor o dan reolaeth Plaid Cymru ydi Cyngor Gwynedd, ac er bod y Cyngor yn gwneud toriadau, nid toriadau Plaid Cymru ydyn nhw.  Pleidleisiodd y dair plaid fawr unoliaethol - Llafur, y Toriaid a'r Dib Lems - yn San Steffan o blaid hyd at £15bn o doriadau mewn gwariant cyhoeddus yr amser yma y llynedd.  Dyna'r toriadau mae cynghorau ar hyd a lled y DU yn gorfod eu gweithredu rwan.  

2). Penderfyniad llywodraeth Lafur Bae Caerdydd oedd rhoi setliad cymharol wael i Wynedd o gymharu a nifer o gynghorau Llafur De Cymru.  Mae'r grant mae Gwynedd yn ei gael felly'n eithaf sal - ac mae'r broblem gweinyddu toriadau felly 'n fwy llym yma nag ydyw mewn rhai o ardaledd eraill Cymru.

3). Mae Cyngor Gwynedd wedi ymgynghori'n eang efo etholwyr Gwynedd cyn mynd ati i weinyddu 'r toriadau Llafur / Toriaidd / Dib Lems.  Mae'r broses wedi bod yn llawer mwy tryloyw yma nag ym mron i unrhyw ardal arall yng Nghymru.

4). Er y bydd toriadau poenus yn digwydd, fydd yna ddim canolfannau hamdden - prif ragdybiaeth y brotest - yn cau.

Ond yn bwysicach na dim, petai Cyngor Gwynedd yn dilyn cyngor y Gymdeithas ac yn peidio a gwneud toriadau ni fyddai modd gosod cyllideb.  Canlyniad hynny fyddai colli rheolaeth o'r Cyngor i gomisiynwyr llywodraeth Cymru, a byddant hwythau yn gweithredu'r toriadau - a phetai hynny'n digwydd fyddai yna ddim ymgynghori efo'r cyhoedd na thryloywder.  Byddai'r toriadau yn cael eu gweithredu yn ddisymwth a di drugaredd.  'Does yna neb eisiau hynny.


Saturday, February 06, 2016

Tim Farron yn anerch y Dib Lems Cymreig

'Dwi'n cyfri tua hanner cant o bobl yn y llun.  

Mae hon yn gynhadledd genedlaethol yn gwrando ar arweinydd un o'r pleidiau mawr Prydeinig ychydig fisoedd cyn etholiad tyngedfenol. 

Dwi'n credu i dair neu bedair gwaith cymaint ddod i weld Mhairi Black yn siarad ar ol cyfarfod blynyddol pwyllgor etholaeth Arfon o'r Blaid ym mis Medi.


Thursday, February 04, 2016

Mwy o newyddion da i Blaid Cymru o ochr arall y wlad

Cyngor Tref Glyn Nedd

 Plaid Cymru: 218 
Llafur 129 

Buddugoliaeth arall i'r Blaid ym Mangor

Llongyfarchiadau i Mair Rowlands am ennill sedd i'r Blaid ar Gyngor Dinas Bangor:

Plaid Cymru - 90
Dib Lems - 53
Annibynnol - 32



Ymddengys bod y gweir gafodd Llafur yn is etholiadau cyfagos ward Dewi ym mis Tachwedd wedi arwain at benderfyniad i beidio a sefyll y tro hwn.  

Mae'n arferol i Lafur beidio a sefyll yn wardiau Gorllewin a De Gwynedd, ond erbyn hyn ymddengys nad oes ganddynt ddiddordeb mewn sefyll yn Nwyrain trefol y sir chwaith.  

Beth sydd gan UKIP a'r Blaid Lafur yn gyffredin?

Yn eithaf syml, maen nhw fel ffuredau mewn sach.

Wednesday, February 03, 2016

Dail 31 wedi ei ddiddymu

Mae'r blog yma yn gwneud un peth sydd fwy neu lai yn unigryw - darparu sylwebaeth cyfrwng Cymraeg (a di duedd) ar wleidyddiaeth Iwerddon.  Rwan bod y 31fed Dail wedi ei ddiddymu, dwi'n gobeithio cynhyrchu ambell i flofiad ar y pwnc yn ystod yr ymgyrch.



Mae'r etholiad i'w gynnal ar Chwefror 26 - a bydd yr ymgyrch swyddogol felly ymysg y byrraf yn hanes y wladwriaeth.  Serch hynny mae ymgyrch answyddogol digon ffyrnig wedi bod yn mynd rhagddi ers wythnosau.  Bydd y 32fed Dail yn cyfarfod gyntaf ar Fawrth 10. 

Y diwrnodiau diddorol fodd bynnag fydd y Dydd Sadwrn a'r Dydd Sul ar ol yr etholiad pan fydd y pleidleisiau'n cael eu cyfri.  Mae'r dull pleidleisio - STV mewn seddi aml aelod - yn sicrhau bod y cyfri yn faith ac yn gymhleth.  Bydd datganiadau ar ddiwedd pob cyfri unigol ym mhob etholaeth, a gellir cael dwsin neu fwy o ddatganiadau cyn i ganlyniad llawn mewn etholaeth ddod yn amlwg.  Mae dilyn y cyfri mewn etholiadau Gwyddelig yn fwy tebyg i ddilyn cyfres o rasus gwahanol ar yr un pryd na gwrando ar ganlyniadau etholiad.

Dydych chi ddim angen bod yn anorac i fwynhau'r profiad.


Tuesday, February 02, 2016

Llafur Cymru yn cefnogi'r economi (hy un Essex)

Gair bach o ganmoliaeth am unwaith i ymgeisydd Llafur yn Arfon, Sion Jones.  A chymryd bod y trydariad isod yn ddibynadwy, ymddengys bod Sion yn dilyn esiampl Plaid Cymru ac yn argraffu ei ddeunydd etholiadol yn lleol.  Yn amlwg mae hyn yn rhywbeth i'w groesawu.



Serch hynny mae yna rhywbeth ychydig yn anarferol am y geiriad - pan rydym yn dweud ein bod yn 'gwrthod' gwneud rhywbeth, mae yna rhywun yn ceisio ein gorfodi i wneud rhywbeth yn erbyn ein hewyllys gan amlaf.  Pwy tybed fyddai'n ceisio gorfodi ymgeisydd i argraffu ei ddeunydd y tu allan i'w etholaeth?  Un ateb posibl ydi'r 'Blaid Lafur Gymreig'  - neu o leiaf byddai rhywun yn credu hynny o edrych ar ffrwd trydar Carl Harris - @cjharris85.

Mae Carl wedi bod yn cael cip ar wariant diweddar y Blaid Lafur 'Gymreig' ar wefan y Comisiwn Etholiadol. Yn ol ei drydariad cyntaf ar y pwnc ymddengys iddynt wario £14k ar eu 'gwrw' Americanaidd.


Rwan mi geisiwn fod yn garedig.  Duw a wyr pam y byddai'r Blaid Lafur Gymreig eisiau gwasanaethau 'gwrw' Americanaidd, ond os oes rhaid iddyn nhw gael un, mae'n siwr bod rhaid mynd i America i chwilio amdano. Mae croeso iddyn nhw wastraffu eu pres os ydyn nhw eisiau gwneud hynny.   Mae'n debyg bod yna rai mathau o gyngor neu wasanaethau nad ydynt ar gael yng Nghymru.  Iawn, gadawn i honna fynd 'ta.  Beth arall mae Carl wedi ei ddarganfod?


Hmm - deunyddiau etholiadol ydi'r rheiny.  Be arall?  


Paratoi a phostio deunyddiau etholiadol.  Be arall?



Gwasanaethau cwmni paratoi gwefannau.  Ddim ar eu pennau eu hunain yn y fan yna debyg.  Be arall?


Argraffu deunyddiau etholiadol i'w dosbarthu yng Nghymru.  Be arall?


Mwy o'r un peth.  Unrhyw beth arall?


Taflenni.  Oes yna fwy?



Mwy o'r un peth.  Oes yna fwy?


A - posteri.  Mwy?


Mwy o bosteri.  


Mwy o bres yn mynd o Gymru i Essex felly, diolch i'r Blaid Lafur Gymreig.  Ydi hyn yn dechrau mynd yn llwyth o bres dywedwch?


Arglwydd mawr mae yna wariant anferth fan hyn.  Oes 'na fwy?


Mae'n anodd gwybod beth i'w ddweud mewn gwirionedd.  Mae Llafur eisiau i etholwyr Cymru fuddsoddi eu ffydd ynddyn nhw trwy bleidleisio iddynt ym Mis Mai - ond dydyn nhw ddim eisiau buddsoddi eu harian eu hunain yn economi Cymru.

Dweud y cyfan mewn gwirionedd.



















Monday, February 01, 2016

Cywiro datganiadau camarweiniol - rhan 5

Cyfres o ddatganiadau ar trydar gan ymgeisydd Llafur yn Arfon, Sion Jones sydd gennym y tro hwn.  Mae 'n cychwyn efo hon:



Son mae Sion am y posibilrwydd a gododd rai blynyddoedd yn ol o godi carchar ar safle hen ffatri Ferodo rhwng Caernarfon a'r Felinheli.  

Mae'n arferol gyda chynllun cymharol fawr fel hwn i farn bolareiddio yn lleol.  Yr arfer ydi bod pobl sy'n byw yn agos iawn at ddatblygiad yn tueddu i'w wrthwynebu am ei fod yn achosi problemau / anhwylusdod iddyn nhw eu hunain, tra bod pobl sy'n byw ychydig ymhellach i ffwrdd yn ei groesawu oherwydd y cyfleoedd economaidd sy'n deillio ohonynt.

Roedd hyn yn wir yn achos carchar Caernarfon - a chefais flas uniongyrchol o wrthwynebiad pobl oedd yn byw ar hyd glannau'r Fenai i'r datblygiad.  Roeddwn yn digwydd bod yn gadeirydd Cangen Caernarfon Plaid Cymru ar y pryd, a chefais fy hun yn cadeirio cyfarfod cyhoeddus i drafod y datblygiad yn Theatr Seilo yng Nghaernarfon.  Roedd Hywel Williams yr Aelod Seneddol, Alun Ffred yr Aelod Cynulliad a Dyfed Edwards, arweinydd y cyngor ar y llwyfan efo fi ar y llwyfan.  Roedd y tri  o blaid y datblygiad.  Fel sy'n arferol mewn cyfarfodydd fel hyn daeth llawer, llawer mwy o wrthwynebwyr y datblygiad nag o gefnogwyr i'r cyfarfod.  'Doedd y cyfarfod ddim yn un cyfforddus i'w gadeirio, a chafodd pawb amser digon caled oherwydd eu cefnogaeth i 'r cynllun.

Petai'r cynllun wedi mynd rhagddo byddai wedi effeithio  ar ddwy ward yn bennaf - ward Menai yng Ngogledd Caernarfon a'r Felinheli - pentref ychydig filltiroedd i'r dwyrain o'r dref.  Mae'r ddwy ward yn gadarnleoedd i Blaid Cymru - ac nid yw'n gyfrinach i bleidleisiau ac aelodau gael eu colli yn yr ardal oherwydd cefnogaeth y Blaid i ddenu 'r datblygiad i Gaernarfon ar lefel San Steffan, Cynulliad a Chyngor Gwynedd.  Roedd y datblygiad yn cael ei gysylltu'n lleol efo Plaid Cymru.

Fel mae'n digwydd ni ddaeth y carchar i Gaernarfon - a hynny oherwydd i weinidog gwladol (Llafur) benderfynu na fyddai hynny'n digwydd.  Wedi i un o gyd gynghorwyr Sion - Dyfrig Jones - ymateb i 'w drydariad trwy ddweud hynny atebodd Sion gyda'r trydariad isod:


Dydi hynny ddim yn wir chwaith.  Roedd y Blaid ar Gyngor Gwynedd o blaid y cynllun - wele ymateb y Cyng Dewi Lewis - y deilydd portffolio datblygu ar y pryd - i'r Daily Post.

“This is one of the most important developments in this area for some time, it’s important that we start preparing for it now so that the people of Gwynedd are top of the list when it comes to opportunities and jobs.

“We will be holding talks with our partners in the Assembly Government and Westminster, as well as in health, education and the local business sector and trade unions while carrying out the groundwork before the jail opens.”

Wedi i Dyfrig nodi nad oedd honiad Sion yn wir a gofyn iddo dderbyn nad oedd ei haeriad yn wir, cafwyd y trydariad yma gan Sion:


Mae'r math yma o ddadl yn gyfarwydd i unrhyw un sy'n dilyn Llafur yng Nghymru.  Byddwch yn cofio i Carwyn Jones geisio rhoi'r bai am i'w lywodraeth fethu ag ariannu cynllun i osgoi llifogydd ar yr A55 ar Blaid Cymru oherwydd i Ieuan Wyn Jones beidio a gweithredu cynllun cyfangwbl wahanol ar yr A55.  Rhywbeth tebyg sy'n digwydd yma - cynllun hollol wahanol oedd yr un i godi carchar anferth Titan yn y Gogledd - un a wrthwynebwyd gan y Blaid - ac un nad oedd erioed am ddod i ardal Caernarfon / Y Felinheli beth bynnag - roedd yn rhy fawr o lawer i hynny.

Wedi i Dyfrig dynnu sylw at hynny, cawn y trydariad yma gan Sion: 


Felly yr honiad erbyn hynny oedd bod ymgeisydd y Blaid yn Arfon - Sian Gwenllian - yn erbyn y datblygiad.  Yn anffodus dydi hynny ddim yn wir - eto fyth.  Roedd yn wleidyddol anodd i Sian beidio a gwrthwynebu 'r cynllun.  Byddai'r rhan fwyaf o 'r carchar wedi ei leoli yn ei ward, ac roedd yna gryn wrthwynebiad yn lleol.  Ond wnaeth hi ddim gwrthwynebu - ac roedd hynny 'n arwydd o ddewrder gwleidyddol ar ei rhan. Mae'n wir iddi godi rhai o'r materion oedd yn poeni ei hetholwyr efo'r gweinidog - ond gwnaeth hynny mewn cyd destun lle'r oedd yn llawn dderbyn yr angen  am y carchar.  

Cafwyd dau drydariad gan gynghorydd arall - Dafydd Meurig - yn tynnu sylw at hynny:



Ni chafwyd ateb hyd yn hyn gan Sion.

Rwan rydym wedi hen arfer efo antics Llafur Arfon parthed camarwain - bydd llawer yn cofio i Alun Pugh flocio nifer fawr o bobl oedd yn tynnu sylw at ddatganiadau amheus ar ei gyfri trydar, a dwi'n cofio bod un o ragflaenwyr Alun yn cadw blog ac yn dileu yn rheolaidd sylwadau oedd yn tynnu sylw at ddatganiadau nad oedd yn ffeithiol gywir ar y blog, tra 'n parhau i ddangos y  ffeithiau hynny.  

Ond dydan ni heb arfer efo'r gwir yn cael ei droi yn gyfangwbl a'i ben i lawr.  Y sefyllfa mewn gwirionedd oedd bod gwleidyddion Plaid Cymru yn cymryd risgiau gwleidyddol sylweddol er mwyn dennu datblygiad a allai fod o les sylweddol i economi 'r ardal - ond i weinidog Llafur atal y cynllun rhag mynd rhagddo yn yr ardal.  Ond mae Llafur Arfon yn ceisio camarwain yr etholwyr trwy honni bod y Blaid yn gwrthwynebu datblygu'r cynllun.

Rydan ni'n torri tir newydd mae gen i ofn - y math o dir nad oes neb eisiau ei dorri.








Sunday, January 31, 2016

Storm amherffaith i Lafur ym mis Mai?

Dydi hi ddim yn bosibl gweld i'r dyfodol wrth gwrs - ac mae hynny'r un mor wir pan rydym yn ceisio rhagweld etholiadau na phan rydym yn ceisio rhagweld unrhyw beth arall.  Serch hynny mae yna deimlad - cyffredinol bron - ar hyn o bryd y bydd etholiadau'r Cynulliad ym mis Mai yn rhai anodd iawn, iawn i Lafur.  

Nid 'teimlad' yn unig sydd y tu ol i'r canfyddiad yma, mae yna ddata sy'n awgrymu hynny hefyd.  Mae'r polau 'cenedlaethol' - yn yr ystyr Brydeinig - yn awgrymu bod Llafur yn perfformio'n gymharol wael a bod y bwlch rhyngddyn nhw a'r Toriaid yn araf gynyddu.  Mae'r polau Cymreig yn awgrymu bod y blaid tua 10 pwynt yn is nag oedden nhw ar yr un pwynt yn y cylch etholiadol ddiwethaf - ac roedd y polau bryd hynny yn gor ddweud y gefnogaeth i Lafur.  Ac wedyn mae'r marchnadoedd betio yn awgrymu ei bod yn debygol iawn na fydd Llafur yn symud yn ol i gymharu a 2011.  Roedd Etholiad Cyffredinol y llynedd hefyd yn etholiad gwael i Lafur yng Nghymru.



Beth ydi'r rhesymau yn y dirywiad hwn yng nghefnogaeth Llafur?  Fel ym mhob stori fel hyn mae yna sawl rheswm.  Ceisiwn edrych ar un neu ddau.  

1). Mae'r gefnogaeth i Lafur yng Nghymru wedi bod yn gostwng yn gyffredinol yng  ers 1997.  Gellir dangos hyn mewn sawl ffordd.  Ystyrier eu cadarnleoedd er enghraifft.  Roedd pleidlais Llafur yn y Rhondda yn 30,318 yn Etholiad Cyffredinol 1997, 15,976 gawson nhw y llynedd.  Y ffigyrau cyfatebod ar gyfer Dwyrain Abertawe ydi 29,151 a 17,807 a Merthyr / Rhymni 30,012 a 17,618.

2).  Bu Llafur mewn grym ers 1997.  Mae pleidiau sydd mewn grym am gyfnodau maith yn tueddu i'w chael yn anos fel mae amser yn mynd rhagddo. 

3).  Mae gan Llafur record ddifrifol o wael o lywodraethu  ac maent wedi bod ar eu gwaethaf pan maent wedi bod yn rheoli ar eu pennau eu hunain.  Oherwydd gwendid y cyfryngau Cymreig dydi record wael Llafur heb gael y sylw mae'n ei haeddu yn y gorffennol.  Ond arweiniodd y ffaith mai llywodraeth Carwyn Jones oedd yr unig weinyddiaeth Lafur yn y DU at gryn sylw gan y papurau Llundeinig yn y misoedd cyn Etholiad Cyffredinol y llynedd.  Cafwyd yr ymdriniaeth hysteraidd arferol wrth gwrs.

4).  Mae Llafur Prydain mewn cyflwr sydd ddim ymhell o fod yn un o ryfel cartref parhaus - dydi pleidleiswyr ddim yn hoffi pleidiau rhanedig sy'n ffraeo'n fewnol.  

5). Mae'r sylw cyfryngol mae Llafur Prydain yn ei gael bron yn unfrydol negyddol - o'r Guardian i'r Mail i'r Telegraph.  

6). Mae Llafur yn ei chael yn anodd i gael eu pleidleiswyr i bleidleisio mewn etholiad Cynulliad.  3/4 y sawl a bleidleisiodd trostynt yn 2010 wnaeth hynny yn 2011 - ac roedd etholiad 2011 yn etholiad dda iddynt.  Tua 53% o bleidleiswyr 2005 bleidleisiodd i Lafur yn 2007.  Petai hynny yn digwydd ym mis Mai byddai'r bleidlais yn is na 300,000 - y bleidlais isaf i Lafur yn hanes y Cynulliad.

7). Maent yn ei chael yn anodd i gael actifyddion i weithio ar gyfer etholiad Cynulliad.  Roedd y cyfryngau cymdeithasol yn llawn o straeon am ganfasio drws i ddrws yn y misoedd cyn Etholiad Cyffredinol y llynedd.  Ychydig iawn o hynny sydd i 'w glywed eleni.  Does yna ddim tystiolaeth bod y miloedd a ymaelododd a'r blaid i gefnogi Corbyn yn fodlon gweithio mewn etholiad Cynulliad.

8). Fel y sonwyd yn ddiweddar mae absenoldeb llwyddiant llywodraethol ynghyd a natur wasgaredig y gwrthwynebiad i Lafur yn ei gwneud yn anodd i Lafur greu naratif etholiadol effeithiol a chredadwy.  Mae hon yn broblem sylweddol.

Fel y dywedais ar y cychwyn - fedran ni ddim rhagweld y dyfodol, a gall pethau newid - ond ar hyn o bryd mae'n edrych fel petai Llafur yn wynebu rhywbeth sy'n ymylu at fod yn storm berffaith.

Friday, January 29, 2016

Gobyldigwc gan y Dib Lems ym Mangor Uchaf

O diar, ymddengys bod siaradwyr Cymraeg mor brin ymysg Dib Lems Bangor nes bod rhaid iddynt ddefnyddio Google Translate i gyfieithu eu deunydd etholiadol. 

Thursday, January 28, 2016

Y broblem i Lafur yng Nghymru

Mae dadansoddiad Roger Scully o'r rhesymau (neu rai o'r rhesymau) tros siwrna wahanol Llafur Cymru a Llafur yr Alban yn y blynyddoedd wedi 2007 yn un treiddgar. 



Yr hyn sydd gan Roger ydi bod perfformiad Llafur yn y ddwy wlad Geltaidd yn debyg iawn yn 2007, ond bod Llafur Cymru wedi perfformio'n well na Llafur yr Alban ers hynny.  Mae'n priodoli hynny i ddau beth yn bennaf:

1). Y ffaith i'r SNP lywodraethu yn effeithiol iawn fel gweinyddiaeth leiafrifol rhwng 2007 a 2011.  Agorodd hyn y drws i fuddugoliaeth ysgubol yn 2011.  

2).  Y ffaith bod yr wrthwynebiad i Lafur wedi ei hollti sawl ffordd yng Nghymru, tra bod llawer o'r bleidlais wrth Lafur wedi hel o gwmpas un blaid nerthol yn yr Alban.

Mae hyn yn wir - natur wasgaredig y bleidlais wrth Lafur a sicrhaodd bod y blaid honno yn ennill nifer o seddi fis Mai diwethaf efo llai na 40% o'r bleidlais.

Mae'n weddol amlwg bod Llafur Cymru mewn gwell lle o lawer na Llafur yr Alban - ond mae gan fersiwn Gymreig y blaid broblem nad oes gan y fersiwn Albanaidd.  O ran strategaeth etholiadol mae pethau'n weddol syml i Lafur yn yr Alban - beirniadu record yr SNP mewn llywodraeth a honni y byddan nhw yn gwneud yn well (a gobeithio nad ydi pobl yn cofio eu cyfnod nhw mewn llywodraeth). 

Yng Nghymru mae'n fwy anodd - mae'r Toriaid yn fygythiad i Lafur mewn rhai ardaloedd, UKIP mewn ardaloedd eraill a Phlaid Cymru mewn ardaloedd eraill eto.  Mae'r pleidiau hynny yn wahanol iawn i'w gilydd, ac mae'n anodd creu naratif etholiadol sy'n effeithiol yn erbyn y cwbl ohonyn nhw.  Petai gan Lafur record dda o lywodraethu yng Nghymru byddai yna naratif ar gael - ond mae eu record yn alaethus o wael.  Dyma pam bod Llafur yn ceisio hawlio clod am lwyddiannau sydd ddim oll i'w wneud efo nhw - llwyddiant mewn chwaraeon neu ganmoliaeth arbennig i'r wlad yn Rough Guide.

Mae dod o hyd i naratif addas yn goblyn o broblem iddyn nhw - dwi'n falch mai eu problem nhw ydi hi.

Wednesday, January 27, 2016

Tuesday, January 26, 2016

Tudalen flaen y diwrnod


Edrych ymlaen i etholiadau 2016 - etholiad Gweriniaeth Iwerddon

Roeddwn wedi rhyw addo cael golwg ar y rhagolygon ar gyfer y ddwy etholiad cyffredinol yn yr Iwerddon fydd yn cael eu cynnal eleni. Er nad ydi'r etholiad wedi ei galw eto, bydd rhaid ei chynnal erbyn y gwanwyn, ac mae'r ymgyrch i bob pwrpas wedi cychwyn.  Mi gychwynwn ni efo pwt am y cefndir gwleidyddol yn gyntaf.

Dwy blaid sydd wedi dominyddu yn Iwerddon ers degawdau - Fianna Fail a Fine Gael.  Erbyn heddiw mae'r ddwy blaid yn debyg iawn o ran gwleidyddiaeth  - Centre Right fyddai'r term yn y Saesneg mae'n debyg.  Ffurfiodd y naill blaid o'r ochr a enilliodd y Rhyfel Cartref (FG), a datblygodd y llall o'r ochr a gollodd (FF).  Yn eironig ddigon daeth yr ochr a gollodd y rhyfel i ddominyddu'r heddwch - gyda Fianna Fail yn dod i fod yn blaid fwyaf Iwerddon am ddegawdau lawer.  Doedd y gwahaniaeth rhwng y pleidiau ddim yn fawr - roedd FF yn fwy ceidwadol mewn materion cymdeithasol, ond yn fwy hyblyg, popiwlistaidd a phragmataidd na FG mewn materion economaidd.  Roedd hefyd yn fwy gweriniaethol a chenedlaetholgar.


                      Joanne Burton ac Enda Kenny - arweinwyr Llafur a FG


Ffurfiodd gwleidyddiaeth modern Gweriniaeth  Iwerddon yn y blynyddoedd wedi'r Rhyfel Cartref o gwmpas yr hollt chwerw a agorwyd mewn cymdeithas Gwyddelig gan y trawma cenedlaethol hwnnw - ac yna rhewodd.  Ciliodd y Rhyfel Cartref yn y cof ddegawd wrth ddegawd - ond arhosodd y wleidyddiaeth Rhyfel Cartref.  Daeth ambell i blaid ac yna diflannu, roedd y Blaid Lafur yno o'r dechrau bron - ond rhyw hanner plaid oedd hi mewn gwirionedd - yn cael ei hun ddigon cryf i gyngrheirio efo FG i gadw FF allan o rym o bryd i'w gilydd.  

Roedd y gyfundrefn wleidyddol - gwleidyddiaeth y Rhyfel Cartref - yn edrych yn ddi symud - yn anorchfygol.  Ond yna - daeth yr argyfwng ariannol mawr ym mlynyddoedd diwethaf y ddegawd diwethaf - a meiriolodd y gyfundrefn wleidyddol tros nos.  Collodd FF lawer o'i chefnogaeth gwledig i FG a'i chefnogaeth trefol i Lafur.  Symudodd Sinn Fein yn ei blaen rhywfaint - plaid sy'n cyn ddyddio'r lleill ond sydd a'i gwreiddiau diweddar yn ymwthio o'r ffin a rhyfel diweddarach o lawer - ac enilliodd gwahanol grwpiau annibynnol gefnogaeth sylweddol iawn hefyd.  Roedd Etholiad Cyffredinol 2011 yn drychineb i FF.  Wele'r canlyniadau:


Mae'r polau diweddaraf yn awgrymu y bydd y ddwy blaid lywodraethol - Llafur a FG yn colli cefnogaeth - ac yn arbennig felly Llafur.  Serch hynny mae FG yn dal yn glir ar y blaen. Bydd FF yn cynyddu eu cefnogaeth rhyw gymaint - ond heb ddod yn agos at eu cefnogaeth flaenorol, a bydd SF yn dwblu eu cefnogaeth.  Bydd y gwahanol grwpiau annibynnol yn cynyddu eu cefnogaeth hyd yn oed yn fwy na hynny.  Dwi'n tueddu i gredu bod y polau yn debygol o gael eu gwireddu i raddau helaeth ond gyda SF yn gwneud ychydig yn well na maent yn awgrymu a Llafur yn waeth.  Mae'r data creiddiol yn rhoi SF yn llawer nes at FG na'r data terfynol, ac mae hefyd yn awgrymu y bydd Llafur yn gwneud yn salach.  



Dau beth sy'n ddiddorol mewn gwirionedd ac mae'r ddau yn ymwneud a SF mewn gwirionedd.  

Mae'n amlwg mai FG fydd yn arwain y llywodraeth nesaf, ond mae pwy fydd yn brif wrthblaid yn bwysig.  Petai 'n SF yn hytrach na FF byddai gwleidyddiaeth y Rhyfel Cartref o'r diwedd wedi dod i ben go iawn.  Petai FG yn cael eu gorfodi i glymbleidio efo FF - (maent yn dweud nad ydynt yn fodlon gwneud hynny - ond rhifau nid egwyddorion sy'n penderfynu pethau fel hyn yng ngwleidyddiaeth Iwerddon) - byddai diflaniad y wleidyddiaeth honno hyd yn oed yn fwy disymwth. 


           Gerry Adams yng nghyfarfod lawnsio ei ymgyrch etholaethol yn Dundalk neithiwr.


Mae'r ail fater o ddiddordeb yn ymwneud a gwleidyddiaeth y Chwith.  Mae yna bleidlais Chwith go sylweddol yn yr Iwerddon erbyn hyn, ond mae wedi ei gwasgaru rhwng SF, Llafur (er ei bod yn amheus y gellir ystyried y blaid honno yn blaid adain Chwith bellach) a nifer o bleidiau / unigolion sy'n cael eu cyfri ymysg yr annibynwyr.  Mae'n sicr y bydd y bleidlais yn wasgaredig ar ddiwrnod yr etholiad, ond yr her i SF wedi hynny fydd i grisialu'r Chwith o 'u cwmpas.  Os digwydd hynny bydd gwleidyddiaeth y Weriniaeth yn y dyfodol yn dra gwahanol i'r hyn a gafwyd ers sefydlu'r wladwriaeth.






Monday, January 25, 2016

Sunday, January 24, 2016

Ychwanegiad bach i flogiad ddoe

Os ydi pol diweddaraf Panelbase yn yr Alban yn gywir, mae'n fwy na phosibl mai trydydd fydd Llafur yn etholiadau Mis Mai yn yr Alban.  Mae'r gwahaniaeth rhwng y ddwy brif blaid unoliaethol wedi bod yn mynd yn llai yn gyson.  Ond hyd yn oed petai'r lleihad cyson yn y bwlch yn dod i ben - ag ystyried cymlethdodau'r system etholiadol - gallai'r ffigyrau a geir ar hyn o bryd roi mwy o seddi i'r Toriaid na Llafur.  

Byddai hynny'n newid syfrdanol mewn gwlad sydd wedi ei dominyddu gan Lafur ers chwe degau'r ganrif ddiwethaf.

Saturday, January 23, 2016

Mae nhw'n paratoi am _ _ gweir

O diar, ymddengys bod Llafur yn disgwyl trychineb yn etholiadau mis Mai.  Yn ol cyflwyniad i gabinet cysgodol y blaid gan gyfarwyddwr etholiadau'r blaid, Patrick Hennegan, dydi pethau ddim yn edrych yn dda.




Ynglyn a'r Alban


“A result in line with these polls would see 13 constituency seats fall to the SNP, while two further seats would be tight races between the SNP and the Conservatives with Labour coming third,” 

Felly mae Llafur yn disgwyl colli 15 allan o 15 sedd uniongyrchol yn yr Alban.  Ond beth am y seddi rhanbarthol?  Mae yna lawer o'r rheiny yn yr Alban, ac maen nhw'n siwr o achub Llafur?  Wel na.

“However, Labour have problems here too, as polling points to a much more fragmented regional vote, with rises for the Conservatives, the Greens, Ukip and the Liberal Democrats in current polling _ _ Labour could fall to 25 seats or below, far behind the SNP, who could claim up to 70, and only a little way ahead of the Conservatives, who could take 20 or more.”

Wel 'na fo 'ta, dyna Llafur wedi rhoi'r gorau i obeithio am ennill yn yr Alban a throi eu golygon at geisio dod yn ail.  Beth am Gymru felly?  Mae'n rhaid y gall Llafur obeithio am ganlyniad cadarnhaol yma.  Na mae gen i ofn:

In Wales a 7% fall in support since 2011 suggests that Labour would lose effective control of the Welsh assembly and could suffer its worst ever result there.

Cynghorau Lloegr?  Mae etholiadau am lawer o'r rheiny yn digwydd ym mis Mai hefyd. Mwy o ing a gwewyr mae gen i ofn.

In English councils, Labour is down on average by 8% on its 2012 polling levels, suggesting the loss of control of 20 councils.  

Mae'r blog yma wedi nodi sawl gwaith yn y gorffennol bod Llafur yn datblygu i fod yn blaid fwyfwy Lundeinig - ac oddi yno y daw'r unig newyddion da.  

There is optimism that Labour’s Sadiq Khan will defeat Tory candidate Zac Goldsmith .  
Ymddengys bod Llafur ddeg pwynt o flaen y Toriaid yn iard gefn Corbyn.

Mi fyddwch chi'n clywed - ac yn darllen - pob math o ddatganiadau cadarnhaol gan Lafur Cymru tros y misoedd nesaf am y derbyniad gwych maent yn ei gael ar stepen y drws ac ati, ac ati.  Heip ydi o i gyd - maen nhw'n disgwyl cweir y tu allan i Lundain - ac mae'n hynod debygol mai dyna fydd yn digwydd.

Friday, January 22, 2016

Plaid y. 'bobl fawr'?

Rydan ni eisoes wedi cyfeirio at 'rant' ymgeisydd Llafur yn Arfon oherwydd bod biniau heb eu casglu yn ystod cyfnod y Nadolig.  Byddwch yn cofio iddo wneud nifer o ddatganiadau cwbl gamarweiniol yn ystod y rant.  Wnaethom ni ddim - fodd bynnag -  aros efo'r paragraff bach yma - mi edrychwn i'n fwy manwl heddiw. 

Yn drydydd, dros y Nadolig a'r flwyddyn newydd, mi roedd y Cyngor wedi rhoi bai ar 'y tywydd garw' am fethu casgliadau. ANGHYWIR - Does ddim un awr wedi'i fethu gan y gweithwyr yn ein ardaloedd ni, dim ond esgus gan y fat cats yn y Cyngor am beidio rhoi'r adnoddau iawn i'r gweithwyr.

Mi adawn o'r neilltu natur sarhaus y dermenoleg a ddefnyddir, y ffaith bod pob sir yng Nghymru yn ol pob tebyg efo mwy o swyddi cyflog uchel na Gwynedd a'r ffaith ei bod yn anhepgor bod unrhyw gorff sy'n cyflogi miloedd lawer o bobl efo rhai ar gyflogau cymharol uchel.  Edrych wnawn ni ar y gred sydd ymhlyg yn y baragraff bod rhywbeth moesol amheus am fod ar gyflog cymharol uchel - ac edrych ar rhywbeth o'r enw Mosaic

Dull ystadegol o rannu poblogaeth y DU i gydrannau gwahanol ydi cynllun Mosaic y cwmni Experian.  Defnydd masnachol sydd i'r system yn bennaf - mae'n ddefnyddiol i gwmniau masnachol i bwrpas targedu cwsmeriaid posibl.  Mae yna hefyd ddefnydd gwleidyddol amlwg. 

Yn ol astudiaeth ddiweddar gan y Blaid Lafur ei hun sy 'n defnyddio Mosaic, mae ei haelodaeth yn - wel gyfoethog - at ei gilydd.  

Dau gydadran sylweddol o aelodau'r Blaid Lafur - a defnyddio'r enwau lliwgar mae Experion yn eu defnyddio ydi prestige positions city prosperity.  

Labour is also attracting 10% of its overall membership from those categorised by Mosaic as being in “prestige positions” – affluent, home-owning married couples enjoying financial security. This category makes up 9% of the general population.

Felly ymddengys bod ychydig mwy yn perthyn i 'r categori yma ymysg aelodau'r Blaid Lafur na geir yn y boblogaeth yn gyffredinol.  Mae'n debyg bod hyn ychydig yn anisgwyl gan y byddai rhywun yn meddwl y byddai pobl cymharol gefnog wedi eu tan gynrychioli yn y Blaid Lafur.  Beth am City Prosperity 'ta?

As a group they make up 4% of the general population in contrast to 11.2% of party membership,” it says.
The report says the party has 36,646 members categorised as coming from a category it calls “city prosperity”, and 19,917 of these have joined since the general election - an increase of 119%.
Reit - llawer mwy anisgwyl - bron i dair gwaith cymaint o 'r grwp yma yn perthyn i'r Blaid Lafur 'na sy 'n perthyn i'r boblogaeth yn ei chyfanrwydd.  
Gadewch i ni weld beth yn union ydi Prestige Positions a City Prosperity.  




Ia - dyna chi - ar gyfartaledd mae incwm teuluol y naill grwp yn £100k i £149k tra bod incwm teuluol y grwp arall yn £150k+.  Mae rhwng pumed a chwarter aelodau'r Blaid Lafur yn byw mewn teuluoedd sydd ag incwm o £100k+.  

Pa ganran felly o weithwyr Cyngor Gwynedd sydd ag incwm o £70k+?  Mae'r ateb i honna yn llai na 0.2%.  Felly mae gennym ni gynrychiolydd plaid sydd a chanran uchel o'i haelodau ar gyflogau teuluol o £100k+ yn galw gweithwyr swyddfa cyngor yn fat cats ar y sail bod 0.2% o weithwyr y cyngor hwnnw yn ennill £70k+.  A - chyn i rywun ofyn - byddwn yn tybio bod llai na 100 o aelodaeth y Blaid fyddai'n syrthio i'r categoriau yma.

A dyna chi - rhagrith Llafur ar ei orau.  Cynrychiolydd plaid sydd a degau o filoedd o'i haelodau ar gyflogau uchel iawn yn honni bod llond dwrn o weithwyr sector gyhoeddus sydd ar gyflogau is yn fat cats.  

O.N i'r rhai ohonoch sydd ddim digon ffodus i fyw yn y Gogledd Orllewin - pobl gyfoethog iawn ydi 'pobl fawr' - perchnogion chwareli a 'ballu.  Dydi'r term ddim yn un canmoliaethus.